Stanowisko WFPiK ws. projektu Statutu UAM

Fotografia w nagłówku
prof. Tomasz Mizerkiewicz
prof. Tomasz Mizerkiewicz

 

Rada Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej postuluje wprowadzenie trzech zasadniczych zmian w projekcie Statutu UAM:

 

1. Pracownicy i studenci wydziałów powinni wybierać kandydata na dziekana i kandydatów na prodziekanów w niezależnych wyborach.

 

Zasada wyboru koniecznie powinna zastąpić regulację z projektu Statutu mówiącą o wyrażaniu zgody na kandydata przedstawianego przez rektora, gdyż tylko kandydaci wskazywani przez społeczność wydziałową i przez nią wybierani będą mieć mandat reprezentowania jej racji. W przeciwnym razie dziekani i prodziekani zostają całkowicie uzależnieni od rektora i prorektorów, reprezentując ich racje i stale narażając się na możliwość łatwego odwołania z pełnionej funkcji. Wybór kandydata na dziekana i prodziekana wzmacnia ich pozycję w relacjach z dyrektorem szkoły dziedzinowej, dzięki czemu potrzeby wydziałów mogą być skutecznie wypowiadane oraz chronione. Jest to zarazem mechanizm osłabiający centralizację zarządzania uniwersytetem.

Jedynie wybór kandydata na dziekana przez społeczność wydziałową będzie zgodny z demokratyczną tradycją akademicką, odzyskaną w 1981 r., a potem odbieraną. Możliwość dokonania wyboru dziekana umożliwi zachowanie istotnej części podmiotowości wspólnot wydziałowych, ograniczanej przez liczne zapisy Statutu, a na dużych wydziałach, skupiających liczne grono profesorskie, wraz z likwidacją wydziałowych rad naukowych zniknie jedyne forum, w którego ramach ta grupa pracowników (kluczowa z punktu widzenia autorytetu naukowego Uczelni) mogła wyrażać swoje opinie.

 

2. Prorektor – dyrektor szkoły dziedzinowej ma zbyt wiele kompetencji, co radykalnie osłabia kompetencje władz dziekańskich oraz znaczenie wydziałów. Postulujemy przeniesienie na poziom dziekana i wydziału następujących uprawnień przekazywanych w projekcie prorektorowi – dyrektorowi szkoły dziedzinowej:

 

- sprawowanie nadzoru nad wydziałami wchodzącymi w skład szkoły (p. 19, § 57); nadzór nad wydziałami powinni sprawować dziekani, a dyrektor powinien być przede wszystkim odpowiedzialny za zadania monitorujące oraz koordynujące prace wydziałów wchodzących w skład szkoły; dyrektor szkoły powinien sprawować nadzór nad pracami rady szkoły;

- sprawowanie nadzoru nad wydatkowaniem środków finansowych przeznaczonych na wydziały;

- przedkładanie Senatowi wniosków w sprawie ustalenia programów studiów, studiów podyplomowych oraz innych form kształcenia na wydziałach;

- dokonywanie oceny procesu kształcenia prowadzonego na wydziałach;

- wskazywanie kandydatów do komisji oceniających nauczycieli akademickich zatrudnionych na wydziałach.

Prorektor – dyrektor szkoły dziedzinowej nie powinien mieć prawa do dokonywania podziału środków finansowych między wydziały wchodzące w skład szkoły dziedzinowej. Podziału powinien dokonywać rektor w porozumieniu z dziekanami.

Prorektor – dyrektor szkoły dziedzinowej nie powinien mieć prawa występowania z wnioskiem o odwołanie dziekana.

W opisie uprawnień i zadań dziekana (§ 61) należy dodać:

p. 1. – Dziekan odpowiada za jakość kształcenia na wydziale;

p. 2. – Dziekan odpowiada przed rektorem i przed wydziałem (należy wykreślić zapis mówiący o odpowiadaniu dziekana przed prorektorem –dyrektorem szkoły dziedzinowej).

 

3. Organizacja pracy naukowej nie może być oderwana od organizacji pracy dydaktycznej. Organizacja pracy dydaktycznej powinna być nadzorowana przede wszystkim na wydziałach.

 

W związku z tym należy usunąć zapisy mówiące o powołaniu odrębnych rad kształcenia szkoły i rad kierunków studiów – ich zadania powinny zostać przekazane odpowiednio radzie szkoły dziedzinowej oraz radzie dziekańskiej (radzie wydziału), przy czym rada szkoły powinna wyłącznie monitorować (a nie nadzorować) oraz koordynować pracę dydaktyczną na wydziałach wchodzących w jej skład, a także wspierać projekty kształcenia interdyscyplinarnego. Następujące zadania przypisane (§ 125) radzie szkoły ds. kształcenia powinny koniecznie zostać zadaniami rad dziekańskich (rad wydziałów):

a) prowadzenie nadzoru nad badaniem jakości kształcenia w ramach prowadzonych kierunków studiów;

b) inicjowanie działań mających na celu podnoszenie jakości kształcenia;

c) inicjowanie działań na rzecz podnoszenia kompetencji dydaktycznych nauczycieli akademickich.

Rada Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej zgłasza ponadto następujące postulaty szczegółowe:

1) Należy obniżyć wymaganą dla instytutów wielkość umożliwiającą posiadanie struktury wewnętrznej – postulujemy obniżenie jej z 30 do 20 pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych. Potrzebę tę uzasadniamy tym, że obok małych zakładów istniałyby wielkie liczebnie instytuty bez zaprojektowanych mniejszych zespołów badawczych. Należy ułatwić instytutom sprawne organizowanie pracy naukowej w obrębie owych mniejszych zespołów (zakładów lub pracowni).

2) Przeprowadzanie konkursów na stanowiska naukowo-dydaktyczne lub naukowe nie powinno być przywilejem szkoły dziedzinowej. Przeprowadzanie owych konkursów należy pozostawić na wydziałach, gdyż to ich władze powinny prowadzić politykę kadrową.

3) W projekcie Statutu zabrakło regulacji mówiącej o tym, jakie uprawnienia będzie przekazywał prorektor – dyrektor szkoły doktorskiej swoim zastępcom w szkołach dziedzinowych.

4) Proponujemy, aby udział przedstawicieli wydziałów w ciałach wspólnych, zwłaszcza w radach dyscypliny obejmującej więcej niż jeden wydział, był proporcjonalny do liczby samodzielnych pracowników naukowych. Na przykład w § 44 p. 2 zamiast formuły „odpowiednio pomniejszony” proponujemy formułę „proporcjonalny do liczby samodzielnych pracowników naukowych”.

5) Wydziałowa Rada Samorządu Studenckiego postuluje, aby w Statucie nie było fakultatywności powoływania prorektora ds. studenckich i prodziekana ds. studenckich. Są to tak kluczowe dla studentów funkcje, że zamiast formuły rektor „może powołać” należy zastosować formułę „powołuje”.

 

Życie Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej