Doktor inżynier Jakub Szewczyk z Centrum NanoBioMedycznego, laureat stypendium Start, zajmuje się nanomateriałami – od ich otrzymywania i modyfikacji po charakterystykę i zastosowania w fotokatalizie oraz pozyskiwaniu energii.
– Fascynuje mnie skala nano (obiekty o wymiarach mniejszych niż tysięczna część milimetra), ponieważ paradoksalnie pozwala ona sięgać dalej w dziedzinie inżynierii materiałowej – mówi naukowiec. – Aby to zobrazować, podam przykład: wytwarzam i testuję powłoki polimerowe 2500 razy cieńsze niż kartka papieru, które na skutek elektryzacji kontaktowej z innymi materiałami są w stanie zasilić proste urządzenie elektroniczne przez kilkanaście sekund. Prowadzę też badania podstawowe, mające doprowadzić do zrozumienia procesów fizykochemicznych zachodzących w cienkich warstwach, w trakcie ich formowania i na styku tych warstw w materiałach hybrydowych – mówi.
Podczas studiów doktorskich naukowiec badał proces formowania się polidopaminy na granicach międzyfazowych oraz możliwości jego modyfikacji w celu zwiększenia efektywności. Polidopamina swoją sławę zawdzięcza m.in. wyjątkowo silnej adhezji do niemal wszystkich powierzchni oraz bardzo dobrej absorpcji światła w szerokim zakresie spektralnym. Rezultatem badań było znaczące zwiększenie wytrzymałości mechanicznej wolno stojących cienkich warstw polidopaminy oraz ich zastosowanie w konstrukcji zaawansowanych wielowarstwowych nanomateriałów fotokatalitycznych.
– Ogromne podziękowania należą się moim promotorom, którzy zapewnili mi świetne warunki do rozwoju – podkreśla stypendysta Startu. – Ten projekt nieustannie rozrastał się w trakcie realizacji, co zaowocowało imponującą liczbą zastosowanych technik badawczych i nawiązanych współprac międzynarodowych. Stypendium rządu francuskiego pozwoliło mi przeprowadzić część badań w Europejskim Instytucie Membranowym. Pozyskałem również grant PRELUDIUM 20 od Narodowego Centrum Nauki, który wpłynął znacznie na zwiększenie ilości i jakości badań podstawowych. Nie nudziłem się w ciągu tych 4 lat i komisja konkursowa najwyraźniej to dostrzegła, za co jestem bardzo wdzięczny – mówi.
Stypendium Start umożliwia badaczowi utrzymanie wysokiego tempa pracy, co pozwala na równoległą współpracę z licznymi polskimi i zagranicznymi ośrodkami. W ramach tej współpracy opracowywane są nowe lub ulepszone hybrydowe nanomateriały funkcjonalne typu 1D i 2D.
Równolegle dr Szewczyk rozwija własny dorobek w zakresie badań podstawowych nad polidopaminą, w tym nad kontrolą jej uporządkowania makromolekularnego na wczesnych etapach syntezy. Przygotowuje się również do składania kolejnych wniosków grantowych do polskich i zagranicznych agencji finansujących badania, takich jak ERC i NCN, co wymaga przeprowadzenia wysokiej jakości badań wstępnych.
W nauce najbardziej fascynuje go nieprzewidywalność procesu badawczego, fakt, że nie sposób z góry określić, jakie odkrycia przyniosą kolejne miesiące.
– Oczywiście kieruję się pewnym planem działania i określoną strategią, ale prawda, której poszukujemy jako naukowcy, często okazuje się ciekawsza niż nawet najśmielsze założenia. Uwielbiam też doświadczać tych chwil oświecenia, kiedy słuchając wykładu na konferencji, czytając artykuł lub po prostu rozmawiając z koleżankami i kolegami, przez inspiracje bądź analogie, wpadam na nowy pomysł lub rozwiązanie – opowiada.
Poza pracą jest pasjonatem sportu. Kiedyś lubił rywalizować, zwłaszcza w dyscyplinach takich jak bieganie i triathlon. Obecnie trenuje dla zdrowia i przyjemności, a rywalizację obserwuje przede wszystkim jako kibic – uwielbia oglądać zmagania lekkoatletyczne, kolarskie, biathlonowe i wiele innych.
– W 2024 r. miałem przyjemność pojechać na igrzyska olimpijskie do Paryża i zobaczyć to wydarzenie na żywo – wspomina. – Sport uczył i nadal uczy mnie dyscypliny, wytrwałości oraz konstruktywnego radzenia sobie z przeszkodami i porażkami. Zauważyłem też, że praktycznie każdy trening pozytywnie wpływa na moją pamięć i zdolności kognitywne, co jest niezwykle ważne w pracy naukowej.
Zobacz też: Młodzi na Start