Kiedy w 2018 r. rozpoczynaliśmy przygotowania pierwszego wniosku do Komisji Europejskiej o finansowanie aliansu uniwersytetów europejskich EPICUR, nikt nie przypuszczał, że zajdziemy razem tak daleko. Miesiąc temu EPICUR złożył kolejny wniosek o finansowanie w okresie od listopada 2026 r. do listopada 2028 r.
Początkowo planowano powołanie 20 aliansów (powstało ponad 60), a oczekiwania Komisji Europejskiej stale się zmieniają. Dziś alianse są nie tylko przestrzenią, gdzie testowane są innowacyjne rozwiązania prawne i instytucjonalne (europejski dyplom, mikropoświadczenia itp.), ale także tworzą konkretne rozwiązania w obszarze edukacji. W tym zakresie EPICUR jest zaangażowany w koordynację współpracy aliansów z Ukrainą. Cała sfera współpracy naukowo-edukacyjnej w UE pozostaje niezwykle dynamiczna, co znalazło odbicie w nowym wniosku EPICUR-owym.
Zmienia się skład naszego aliansu. Władze Uniwersytetu w Amsterdamie podjęły decyzję, że będą kontynuować współpracę w ramach innego sojuszu, zaangażowanego w szeroko rozumiane medycynę i zdrowie. Do tej pory decyzje o zmianie aliansu podjęło blisko tuzin uczelni europejskich. Jako pełnoprawny członek sojuszu dołączył do EPICUR-a Uniwersytet w Bazylei, który do tej pory był członkiem stowarzyszonym, a także dwie inne uczelnie: włoska Roma Tre oraz hiszpańska Universidad Pablo de Olavide z Sewilli. Dzięki temu do naszego aliansu dołączył jednej z najbardziej prestiżowych europejskich uniwersytetów, o tradycjach sięgających XV w., a także dwie dynamicznie rozwijające się uczelnie, założone pod koniec XX w., które wnoszą do sojuszu powiew kultury śródziemnomorskiej. W konsekwencji liczba studentów wzrosła do 280 tys., pracowników naukowych do 29 tys. i administracji uniwersyteckiej do 17 tys. Obecnie EPICUR obejmuje dziewięć krajów europejskich, siedem języków oraz dodatkowo angielski jako podstawowy język komunikacji. W listopadzie 2026 r. planowane jest w Poznaniu uroczyste spotkanie rektorów i całego sojuszu w powiększonym składzie.
Planując działania na nadchodzące dwa lata, EPICUR uznał, że należy położyć nacisk na podstawowe kwestie, by przygotować się do wieloletniego wniosku (od 2028 r.). Dwa lata to bardzo krótki okres. EPICUR zmierza w kierunku konfederacji uniwersytetów i przyjęcia niekrępującej podstawy prawnej, albowiem bez uzgodnień na poziomie ministerialnym w obrębie UE uniwersytety same nie są w stanie przyjąć niezbędnych rozwiązań. Decyzje polityczne należą do ministrów, ale alianse samodzielnie poszukują form zacieśnienia współpracy. Nadchodzące dwa lata poświęcone będą na integrację systemów edukacyjnych przez wspólne programy studiów (European Label), ścieżki edukacyjne (learning pathways) i mikropoświadczenia (microcredetials). Za te działania w znacznym stopniu odpowiedzialny będzie UAM. Nowy (testowy) program studiów magisterskich został już przygotowany (Strasbourg, Odense i Poznań), a kolejne – na podstawie wypracowanego wzorca – są w opracowaniu. UAM zaproponował kilka interdyscyplinarnych ścieżek edukacyjnych oraz interdyscyplinarne mikropoświadczenia. Udział studentów UAM w szkołach letnich będzie możliwy dzięki wsparciu finansowemu na zasadach podobnych do ERASMUS-owych.
Wdrożenie tego rodzaju oferty edukacyjnej jest możliwe tylko dzięki temu, że EPICUR – jako pierwszy sojusz, jeszcze w czasach COVID-u – uruchomił cyfrową platformę, której funkcjonalności są nadal rozbudowywane (obecnie trzy inne alianse prowadzą rozmowy o zakupie licencji). Bez cyfrowej integracji EPICUR nie będzie mógł osiągnąć dalszych celów.
Integracja naukowo-badawcza staje się powoli faktem dzięki rozwojowi programu seed money funding. Jest on przeznaczony głównie dla młodych naukowczyń i naukowców, którzy potrzebują środki na przygotowanie dużych grantów oferowanych przez europejskie agencje. W ten sposób oddolnie rodzą się grupy badawcze, co integruje potencjał ludzki i sprzętowy różnych uczelni EPICUR-owych.
Wszystkie zadania w nowym projekcie, nazwanym EPICUR-SHAPE-IT-PLUS, zostały podzielone na pięć workpackages. UAM aktywnie uczestniczy w każdym, a najważniejsze działania, za które jesteśmy odpowiedzialni, dotyczą tworzenia nowej oferty edukacyjnej na poziomie studiów licencjackich i magisterskich.
Prowadzenie tego projektu od 2019 r. z taki wielkim sukcesem w UAM było możliwe tylko dzięki ogromnemu zaangażowaniu wielu osób z grona pracowniczek i pracowników, doktorantek i doktorantów, studentek i studentów, a grono EPICURians stale się powiększa. EPICUR w UAM ma wiele wspaniałych twarzy, dzięki czemu staje się jednym z filarów dalszego rozwoju uczelni.
Czytaj też: EPICUR dał nam nowy horyzont