Zespół naukowców w składzie: prof. UAM Dagmara Oszkiewicz, prof. UAM Agnieszka Kryszczyńska, prof. UAM Przemysław Bartczak, dr Edyta Podlewska-Gaca z Instytutu Obserwatorium Astronomicznego oraz prof. Witold Szczuciński z Instytutu Geologii będzie realizował projekt NEONET – pierwszy w historii UAM grant Marie Skłodowska-Curie Actions Doctoral Networks (MSCA-DN) koordynowany przez uczelnię.
Projekt NEONET (Near-Earth-Object Impact Network for European Talent Development), finansowany w ramach programu Horyzont Europa, znajduje się obecnie w fazie przygotowania umowy grantowej, a jego realizacja rozpocznie się w 2027 roku.
Celem przedsięwzięcia jest kształcenie nowego pokolenia naukowców zajmujących się badaniami planetoid bliskich Ziemi (NEO) oraz oceną zagrożeń związanych z ich potencjalnymi zderzeniami z naszą planetą. W ramach projektu przeszkolonych zostanie 12 doktorantów, którzy będą pracować na styku astronomii, geologii, data science i technologii kosmicznych.
Badania obejmą pełne spektrum zagadnień – od detekcji i charakterystyki planetoid, przez modelowanie ich orbit i ewolucji dynamicznej, po symulacje wejścia w atmosferę i skutków uderzeń, takich jak fale uderzeniowe, powstawanie kraterów czy tsunami. Szczególny nacisk położono na mniejsze obiekty, które – choć występują częściej – pozostają słabo poznane, a mogą stanowić realne zagrożenie regionalne.
Projekt integruje dane z największych współczesnych przeglądów nieba i misji kosmicznych (m.in. Gaia, Euclid, LSST i Hera), wykorzystując zaawansowane metody analizy danych, sztuczną inteligencję oraz obliczenia wielkoskalowe. Wyniki badań mają przyczynić się do rozwoju europejskich kompetencji w zakresie obrony planetarnej oraz lepszego przygotowania na potencjalne zagrożenia kosmiczne.
zob. też Porozumienie o współpracy w ramach projektu „Iuris VR-AI Lab"
NEONET tworzy międzynarodowa sieć szkoleniowo-badawcza skupiająca czołowe europejskie instytucje naukowe i partnerów przemysłowych, w tym m.in. Observatoire de la Côte d’Azur, University of Helsinki, Observatoire de Paris, Universidad de Alicante, Luleå University of Technology, Instituto de Astrofísica de Canarias oraz Astronomický ústav AV ČR. Projekt wspierają także partnerzy stowarzyszeni, m.in. Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), instytucje badawcze i firmy sektora kosmicznego.
Uzyskanie przez UAM roli koordynatora tak dużego projektu stanowi istotny krok w umacnianiu pozycji uczelni w europejskiej przestrzeni badawczej oraz w obszarze badań kosmicznych i nowych technologii.